Ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) προέτρεψε τα κράτη μέλη, να οριστικοποιήσουν εντός της τρέχουσας εβδομάδας, το τελευταίο μέρος της Συμφωνίας για τις Πανδημίες, που έχει σχεδιασθεί ειδικά για την πρόληψη πανικού, ανάλογου με αυτόν που προκλήθηκε από την Covid-19.
Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών του ΠΟΥ, που συναντώνται στην έδρα του οργανισμού του ΟΗΕ στην Γενεύη, έχουν προθεσμία μέχρι το προσεχές Σάββατο (28/3), προκειμένου να διευθετήσουν το πιο ευαίσθητο σημείο ολόκληρης της συνθήκης. Δηλαδή, τις πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή της, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανταλλαγής εμβολίων σε περίπτωση πανδημίας.
«Πρέπει να το κάνουμε αυτό. Η επόμενη πανδημία δεν θα περιμένει», επεσήμανε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς, προτρέποντας τα κράτη μέλη να μην ενδώσουν στον «επικίνδυνο πειρασμό» παράτασης των σχετικών διαπραγματεύσεων, δεδομένου ότι το «ολοένα και πιο δυσμενές γεωπολιτικό κλίμα θα περιπλέξει τα πράγματα».
Μετά από τρία χρόνια έντονων διαπραγματεύσεων που άρχισαν για την αντιμετώπιση των κενών και των ανισοτήτων που εντοπίστηκαν στην εθνική και παγκόσμια αντίδραση στην COVID-19, τα κράτη μέλη του ΠΟΥ κατέληξαν σε μια συμφωνία ορόσημο, τον Απρίλιο του 2025, με στόχο την καλύτερη προετοιμασία και την καταπολέμηση μελλοντικών πανδημιών.
Η συνθήκη στοχεύει στην εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε προϊόντα υγείας σε περίπτωση πανδημίας. Το κεντρικό στοιχείο είναι η δημιουργία ενός «Συστήματος Πρόσβασης και Καταμερισμού Οφελών σε Παθογόνους» (PABS), που περιλαμβάνει προϊόντα υγείας όπως τα εμβόλια.
Σε αντάλλαγμα για την πρόσβαση σε δεδομένα παθογόνων, κάθε κατασκευαστής θα υποχρεούται, σε περίπτωση πανδημίας, να παρέχει στον ΠΟΥ ταχεία πρόσβαση σε ένα μέρος της παραγωγής εμβολίων, θεραπειών και διαγνωστικών προϊόντων σε πραγματικό χρόνο, μερικά από τα οποία θα δωρηθούν.
Πέρυσι, οι χώρες έλαβαν ένα επιπλέον έτος για να οριστικοποιήσουν όλες τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μηχανισμού. Τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων της Διακυβερνητικής Ομάδας Εργασίας, πρόκειται να παρουσιασθούν για εξέταση, στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας, τον προσεχή τον Μάιο.
«Η σύγκρουση στην Μέση Ανατολή και οι κρίσεις σε άλλα μέρη του κόσμου μας υπενθυμίζουν ότι οι έκτακτες ανάγκες στον τομέα της υγείας, ενδέχεται να ξεσπάσουν ξαφνικά και να επηρεάσουν πολλές χώρες, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο επιδημιών», τόνισε ο Γκεμπρεγεσούς και κατέληξε:
«Εάν δεν το κάνουμε, θα παραμείνουμε σε ακινησία, καθώς κανένα σύστημα PABS και καμμία Συμφωνία για την Πανδημία, δεν θα υπάρχει παρά μόνο στα χαρτιά».
Πρόληψη
Η έρευνα για τον καρκίνο, τον έλεγχο ασφάλειας φαρμάκων και τη βιολογία της γήρανσης, μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά χάρη σε έναν νέο φθορίζοντα αισθητήρα που αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης. Το εργαλείο αυτό επιτρέπει στους επιστήμονες να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τη βλάβη και την επιδιόρθωση του DNA μέσα σε ζωντανά κύτταρα.
Το DNA μας, μέσα στα κύτταρα υφίσταται συνεχώς βλάβες από το ηλιακό φως, τις χημικές ουσίες, την ακτινοβολία ή ακόμη και από τις ίδιες τις βιολογικές διεργασίες που μας κρατούν ζωντανούς. Συνήθως, τα κύτταρα επιδιορθώνουν αυτές τις βλάβες γρήγορα και αποτελεσματικά. Όταν όμως η επιδιόρθωση αποτυγχάνει, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές, συμβάλλοντας στη γήρανση, τον καρκίνο και άλλες παθήσεις.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες δυσκολεύονταν να παρακολουθήσουν αυτές τις διαδικασίες την στιγμή που συνέβαιναν. Οι περισσότερες μέθοδοι απαιτούσαν την αδρανοποίηση και τη στερέωση των κυττάρων σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, προσφέροντας μόνο αποσπασματικές εικόνες δράσης.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης ανέπτυξαν ένα εργαλείο που φαίνεται να ανατρέπει τα δεδομένα. Δημιούργησαν συγκεκριμένα, έναν αισθητήρα βλάβης DNA που τους επιτρέπει να παρατηρούν πώς σχηματίζεται και πώς αποκαθίσταται η βλάβη σε ζωντανά κύτταρα – ακόμη και σε ζωντανούς οργανισμούς.
Ο επικεφαλής ερευνητής Tuncay Baubec περιγράφει την καινοτομία ως έναν τρόπο να εξετάζουμε το κύτταρο «χωρίς να το διαταράσσουμε». «Ο αισθητήρας μας είναι διαφορετικός», λέει. «Είναι κατασκευασμένος από τμήματα μιας φυσικής πρωτεΐνης που το ίδιο το κύτταρο χρησιμοποιεί. Προσδένεται και αποδεσμεύεται μόνος του από το σημείο της βλάβης, οπότε αυτό που βλέπουμε είναι η πραγματική συμπεριφορά του κυττάρου».
Ο αισθητήρας λειτουργεί προσαρτώντας μια φθορίζουσα ετικέτα σε ένα μικρό δομικό τμήμα που έχει «δανειστεί» από μια φυσική πρωτεΐνη του ίδιου του κυττάρου. Το τμήμα αυτό προσδένεται προσωρινά σε έναν δείκτη που εμφανίζεται στο κατεστραμμένο DNA. Επειδή η αλληλεπίδραση είναι ήπια και αναστρέψιμη, φωτίζει τη βλάβη χωρίς να παρεμποδίζει τη διαδικασία επιδιόρθωσης.
Η διαφορά με τις προηγούμενες μεθόδους είναι εντυπωσιακή. Αντί να χρειάζονται δέκα ξεχωριστά πειράματα για να καταγράψουν δέκα χρονικά σημεία, οι επιστήμονες μπορούν πλέον να παρακολουθήσουν ολόκληρη τη διαδικασία επιδιόρθωσης σε μία συνεχή ροή. Έτσι βλέπουν πότε εμφανίζεται η βλάβη, πόσο γρήγορα φτάνουν οι πρωτεΐνες επιδιόρθωσης και πότε το κύτταρο επιλύει τελικά το πρόβλημα.
Η ομάδα των ερευνητών δεν περιορίστηκε σε καλλιεργημένα κύτταρα. Δοκίμασαν την πρωτεΐνη στον νηματώση σκώληκα C. elegans, έναν ζωντανό οργανισμό που χρησιμοποιείται ευρέως στη βιολογία. Ο αισθητήρας λειτούργησε εξίσου καλά και αποκάλυψε προγραμματισμένες θραύσεις DNA που σχηματίζονται κατά την ανάπτυξη του σκώληκα.
Αν και ο αισθητήρας δεν αποτελεί ιατρική θεραπεία, θα μπορούσε να επηρεάσει την ιατρική έρευνα. Πολλές θεραπείες κατά του καρκίνου δρουν προκαλώντας σκόπιμα βλάβη στο DNA των καρκινικών κυττάρων. Στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης νέων φαρμάκων, οι επιστήμονες χρειάζονται ακριβείς μετρήσεις για το βαθμό βλάβης που προκαλεί μια ένωση στο DNA.
«Επί του παρόντος, οι ερευνητές χρησιμοποιούν συχνά αντισώματα για αυτές τις αξιολογήσεις», αναφέρουν οι επιστήμονες πίσω από τον καινοτόμο αισθητήρα. «Το εργαλείο μας θα μπορούσε να κάνει αυτές τις δοκιμές φθηνότερες, ταχύτερες και ακριβέστερες» καταλήγουν οι ίδιοι.
Η εξέλιξη αυτή, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications.
Μία μόνο δόση από το εμβόλιο HPV φαίνεται να είναι εξίσου αποτελεσματική με τις δύο δόσεις για τη πρόληψη της ιογενούς λοίμωξης που μπορεί να προκαλέσει τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, υποστηρίζει νέα επιστημονική μελέτη.
Ο ιός HPV είναι εξαιρετικά διαδεδομένος και μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λοίμωξη υποχωρεί από μόνη της, αλλά ορισμένες φορές μπορεί να παραμείνει, προκαλώντας καρκίνους που εμφανίζονται χρόνια αργότερα, με πιο χαρακτηριστικό τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας στις γυναίκες, αλλά και σπανιότερους τύπους τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.

Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός κατά του HPV περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών για παιδιά, εφήβους και ενήλικες. Παρότι είναι διαθέσιμος δωρεάν σε συγκεκριμένες ηλιακές ομάδες, η χώρα εξακολουθεί να υστερεί σε εμβολιαστική κάλυψη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό στόχο εξάλειψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας σκοτώνει περίπου 340.000 γυναίκες παγκοσμίως κάθε χρόνο. Τα νέα ευρήματα από την μεγάλη μελέτη στην Κόστα Ρίκα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση της παγκόσμιας προσπάθειας για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, ακόμη και σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, όπου η πρόσβαση στον εμβολιασμό συναντά εμπόδια.
Με επικεφαλής ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου των ΗΠΑ, στη μελέτη συμμετείχαν περισσότερα από 20.000 κορίτσια ηλικίας 12 έως 16 ετών. Οι ερευνητές δοκίμασαν δύο διαφορετικά εμβόλια HPV που χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο, χορηγώντας στο μισό των κοριτσιών το ένα είδος εμβολίου και στο υπόλοιπο το άλλο. Έξι μήνες αργότερα, το μισό των κοριτσιών έλαβε μια δεύτερη δόση του εμβολίου που τους είχε χορηγηθεί, ενώ το υπόλοιπο έλαβε ένα ανεξάρτητο παιδικό εμβόλιο.
Οι συμμετέχουσες παρακολουθήθηκαν για πέντε χρόνια με τακτικές εξετάσεις του τραχήλου της μήτρας για τα πιο επικίνδυνα στελέχη του HPV. Τα ποσοστά λοίμωξης συγκρίθηκαν με μια ξεχωριστή ομάδα που δεν είχε εμβολιαστεί.
Μία μόνο δόση εμβολίου HPV φάνηκε να προσφέρει περίπου 97% προστασία, ποσοστό παρόμοιο με εκείνο των δύο δόσεων, ανέφεραν οι ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου των ΗΠΑ και της Υπηρεσίας Βιοϊατρικής Έρευνας της Κόστα Ρίκα.
Προηγούμενες μελέτες είχαν προτείνει ότι μία μόνο θα δόση θα μπορούσε να είναι αποτελεσματική, αλλά τα νέα ευρήματα επιβεβαιώνουν την ισχυρή προστασία για τουλάχιστον πέντε χρόνια, συμπλήρωσαν οι ίδιοι.
Στην Ελλάδα, το εμβόλιο HPV προσφέρεται δωρεάν για αγόρια και κορίτσια ηλικίας 9-18 ετών μέσω του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού, για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, με τον εμβολιασμό να συνιστάται πριν από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας για καλύτερα αποτελέσματα.
Το εμβόλιο προστατεύει από εννέα τύπους HPV (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) και χορηγείται σε δύο ή τρεις δόσεις ανάλογα με την ηλικία.
Η επιστημονική μελέτη δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine.
Η νόσος του Αλτσχάιμερ, μια προοδευτική νευροεκφυλιστική πάθηση που προκαλεί σταδιακή βλάβη στον εγκέφαλο, αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες άνοιας σε όλο τον κόσμο.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία που να οδηγεί σε ίαση. Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί νέες θεραπείες με βάση μονοκλωνικά αντισώματα, οι οποίες στοχεύουν την β-αμυλοειδή πρωτεΐνη (Aβ), τα κλινικά τους οφέλη παραμένουν περιορισμένα, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα.

Πρόσφατη μελέτη από τους ερευνητές του Πανεπιστημίου Kindai και συνεργαζόμενους φορείς, επισημαίνει πως η χορήγηση αργινίνης από το στόμα θα μπορούσε να μειώσει αποτελεσματικά τη συσσώρευση β-αμυλοειδούς και τις βλαβερές επιπτώσεις της σε ζωικά μοντέλα της νόσου του Αλτσχάιμερ.
Η αργινίνη είναι ένα φυσικά παρόν αμινοξύ που λειτουργεί ως χημικός συνοδός πρωτεϊνών (chemical chaperone). Οι επιστήμονες τόνισαν ότι, ενώ η αργινίνη μπορεί να αγοραστεί ως συμπλήρωμα διατροφής χωρίς ιατρική συνταγή, η συγκεκριμένη δοσολογία και μέθοδος χορήγησης που χρησιμοποιήθηκε στην έρευνά τους ήταν προσαρμοσμένη για επιστημονική έρευνα και διαφέρει από αυτή που διατίθενται.
Χρησιμοποιώντας δοκιμές in vitro, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η αργινίνη μειώνει τον σχηματισμό συσσωματωμάτων του πεπτιδίου Αβ42, με ισχυρότερη αναστολή σε υψηλότερες συγκεντρώσεις. Αφού επιβεβαίωσαν τα αποτελέσματα στο εργαστήριο, η ομάδα δοκίμασε την από στόματος χορήγηση αργινίνης σε δύο καθιερωμένα μοντέλα Αλτσχάιμερ:
- Μοντέλο Drosophila, που εκφράζει Aβ42 με την μετάλλαξη Arctic (E22G).
- Knock-in ποντίκι AppNL-G-F, το οποίο φέρεις τρεις οικογενείς μεταλλάξεις της νόσου του Αλτσχάιμερ.
Και στα δύο μοντέλα, η χορήγηση αργινίνης φάνηκε να μειώνει σημαντικά τη συσσώρευση Αβ και τις βλαβερές συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει στα κύτταρα των πειραματικών μοντέλων.
«Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι η αργινίνη μπορεί να καταστείλει τη συσσώρευση Αβ τόσο in vitro όσο και in vivo», εξήγησαν οι ερευνητές.
«Αυτό που κάνει το εύρημα συναρπαστικό είναι ότι η αργινίνη είναι ήδη γνωστή ως κλινικά ασφαλής και οικονομική, γεγονός που σηματοδοτεί μια ουσιαστική ευκαιρία να αξιοποιηθεί μελλοντικά ως νέα θεραπευτική προσέγγιση» σημείωσαν.
«Τα ευρήματά μας ανοίγουν νέες θεραπευτικές οδούς για την ανάπτυξη στρατηγικών βασισμένων στην αργινίνη για νευροεκφυλιστικές νόσους που προκαλούνται από εσφαλμένη αναδίπλωση και συσσώρευση πρωτεϊνών», πρόσθεσαν, επισημαίνοντας ότι «δεδομένου του εξαιρετικού προφίλ ασφαλείας και του χαμηλού της κόστους, η αργινίνη θα μπορούσε να μεταφερθεί σε κλινικές δοκιμές για τη νόσο του Αλτσχάιμερ και πιθανώς για άλλες συναφείς διαταραχές».
Η επιστημονική μελέτη δημοσιεύθηκε στο Neurochemistry International.
Covid-19: Τα εμβόλια mRNA δεν αυξάνουν τον κίνδυνο θνησιμότητας – [Γαλλική μελέτη]
Μια μεγάλη γαλλική μελέτη, που διεξήχθη σε διάστημα τεσσάρων ετών, επιβεβαιώνει ότι τα εμβόλια αγγελιοφόρου RNA κατά της Covid-19 δεν αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου μακροπρόθεσμα.

Τα εμβόλια αγγελιοφόρου RNA κατά της Covid-19 δεν αυξάνουν τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “JAMA Network Open “, η οποία διεξήχθη από την επιστημονική ομάδα Epi-Phare (ANSM/CNAM). Οι συγγραφείς ανέλυσαν δεδομένα από 22,7 εκατομμύρια άτομα που εμβολιάστηκαν μεταξύ Μαΐου και Οκτωβρίου 2021 και 5,9 εκατομμύρια μη εμβολιασμένα άτομα από την 1η Νοεμβρίου 2021, από το Γαλλικό Εθνικό Σύστημα Δεδομένων Υγείας (SNDS). Συνολικά, κατά την τετραετή περίοδο παρακολούθησης, παρατηρήθηκαν 98.429 θάνατοι από κάθε αιτία σε εμβολιασμένα άτομα (θνησιμότητα 0,4%), σε σύγκριση με 32.662 σε μη εμβολιασμένα άτομα (θνησιμότητα 0,6%).
Έτσι, τα άτομα που έλαβαν τουλάχιστον ένα εμβόλιο mRNA είχαν 25% μειωμένο κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία σε σύγκριση με τα μη εμβολιασμένα άτομα
Ένα άλλο βασικό στοιχείο της μελέτης: η θνησιμότητα που σχετίζεται με την Covid-19 φαίνεται να μειώνεται κατά 74% στα εμβολιασμένα άτομα.
Αυτή η μελέτη, η πρώτη του είδους της στον κόσμο για εμβόλια mRNA κατά της Covid-19, έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενη γαλλική και διεθνή έρευνα που έχει ήδη επιβεβαιώσει την πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα αυτών των προϊόντων στη μείωση του κινδύνου νοσηλείας και θανάτου από Covid-19, καθώς και στη μείωση της θνησιμότητας από κάθε αιτία βραχυπρόθεσμα (λίγους μήνες) μετά τον εμβολιασμό. Όσον αφορά τις παρενέργειες που επισημάνθηκαν από τους επικριτές αυτών των εμβολίων, η μελέτη Epi-Phare σημειώνει ότι η πλειονότητα ήταν τοπικές, μη σοβαρές αντιδράσεις μετά τη χορήγηση, οι οποίες υποχώρησαν γρήγορα. Σε μικρότερο βαθμό, παρατηρήθηκαν περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας και αναφυλαξίας, αλλά «παρέμειναν σπάνιες σε σύγκριση με τον συνολικό αριθμό εμβολιασμένων ατόμων και δεν ήταν θανατηφόρες εκτός από εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις », εξηγούν οι συγγραφείς. Επιπλέον, δεν έχει αποδειχθεί καμία συσχέτιση μεταξύ αυτών των εμβολίων και του κινδύνου εμφράγματος του μυοκαρδίου, πνευμονικής εμβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Καθώς έντονοι καύσωνες έρχονται το καλοκαίρι, οι φαρμακοποιοί οφείλουν να ενημερώνουν τους ασθενείς σχετικά με τους κινδύνους που μπορεί να ενέχουν τα φάρμακά τους σε πολύ ζεστό καιρό. Πράγματι, ορισμένα φάρμακα μπορούν να επιδεινώσουν την αφυδάτωση, να αυξήσουν τη θερμοκρασία του σώματος, να επηρεάσουν τη νεφρική λειτουργία και άλλα. Άλλα μόρια είναι φωτοευαισθητοποιητικά. Η αποτελεσματικότητά τους μπορεί επίσης να επηρεαστεί από τη θερμότητα.
Καταρχάς, τα φάρμακα μπορούν να επιδεινώσουν τις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών στο σώμα. Αυξάνουν την αφυδάτωση και τον κίνδυνο θερμοπληξίας. Μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές ενυδάτωσης (διουρητικά, καθαρτικά, δονεπεζίλη, τοπιραμάτη, ζονισαμίδη, ακεταζολαμίδη) ή να αποβληθούν λιγότερο καλά σε περιπτώσεις αφυδάτωσης (άλατα λιθίου, αντιαρρυθμικά, διγοξίνη, μετφορμίνη, υπογλυκαιμικά σουλφοναμίδια, στατίνες, φιβράτες). Επίσης μπορεί να διαταράξουν τη νεφρική λειτουργία (ΜΣΑΦ, ασπιρίνη, αναστολείς ΜΕΑ, σαρτάνες, δονεπεζίλη, αγωνιστές GLP1, ινδιναβίρη).
Άλλα μόρια είναι γνωστό ότι διαταράσσουν τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Για παράδειγμα, ορισμένα νευροληπτικά και αντικαταθλιπτικά, άλατα λιθίου, τριπτάνες, βουσπιρόνη, τραμαδόλη, δεξτρομεθορφάνη και οξυκωδόνη, αντιχολινεργικά, αγγειοσυσπαστικά, βήτα-αναστολείς και διουρητικά.
Μια άλλη προβληματική παρενέργεια σε ζεστό καιρό είναι η αυξημένη εφίδρωση, η οποία μπορεί να εμφανιστεί με την πιλοκαρπίνη, τη δονεπεζίλη, τη γκαλανταμίνη, τη ριβαστιγμίνη και τη νεοστιγμίνη.
Επιπλέον, ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν υπερθερμία: νευροληπτικά, σεροτονινεργικοί αγωνιστές, θυρεοειδικές ορμόνες σε περίπτωση ανεπαρκώς ισορροπημένης θεραπείας. Αυτή η υπερθερμία είναι επίσης πιθανή σε περίπτωση απότομης διακοπής ενός ντοπαμινεργικού φαρμάκου.
Τέλος, ορισμένα φάρμακα είναι γνωστό ότι επιδεινώνουν τις επιπτώσεις της ζέστης μειώνοντας την αρτηριακή πίεση (αντιυπερτασικά και αντιστηθαγχικά) ή μειώνοντας την εγρήγορση και την ικανότητα κατάλληλης αντίδρασης. Αυτά τα φάρμακα προκαλούν υπνηλία ή σύγχυση, η οποία μπορεί να οδηγήσει στο να ξεχνάμε να πίνουμε περισσότερο νερό κατά τη διάρκεια καύσωνα, όπως υπνωτικά χάπια, αγχολυτικά, καθώς και ορισμένα ναρκωτικά ή παράνομες ουσίες (αμφεταμίνες, κοκαΐνη, αλκοόλ).
Φωτοευαισθητοποίηση
Είναι επίσης σημαντικό να είστε προσεκτικοί με τα φάρμακα που ευαισθητοποιούν το δέρμα στον ήλιο. Αυτά μπορεί να είναι συστηματικά (από του στόματος ή ενέσιμα) ή τοπικά φάρμακα.
Υπάρχουν πολλά συστηματικά φωτοευαισθητοποιητικά φάρμακα. Τα πρώτα είναι τα ΜΣΑΦ, ιδιαίτερα η πιροξικάμη, η δικλοφενάκη, η κετοπροφαίνη, η ιβουπροφαίνη και η ασπιρίνη, καθώς και τα εντερικά αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η σουλφασαλαζίνη και η μεσαλαζίνη. Η ισοτρετινοΐνη για την ακμή και τα αντιαλλεργικά φάρμακα (μεκιταζίνη και προμεθαζίνη) είναι επίσης φωτοευαισθητοποιητικά. Μεταξύ της μεγάλης οικογένειας αντιβιοτικών, οι κινολόνες (ειδικά οι φθοροκινολόνες), οι τετρακυκλίνες (ειδικά η δοξυκυκλίνη), οι σουλφοναμίδες, η τριμεθοπρίμη και η δαψόνη είναι επίσης φωτοευαισθητοποιητικά. Μπορούμε να προσθέσουμε σε αυτή τη μακρά λίστα, αντιμυκητιασικά (κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, βορικοναζόλη), αντιιικά (εφαβιρένζη, τιπραναβίρη), αντιπαρασιτικά (υδροξυχλωροκίνη, κινίνη, πυραζιναμίδη, κλοφαζιμίνη), το κατασταλτικό του βήχα οξομεμαζίνη, στατίνες, φιβράτες, διουρητικά, αντιαρρυθμικά αναστολείς ΜΕΑ, από του στόματος αντιδιαβητικά (γλιμεπιρίδη, γλιβενκλαμίδη), αναστολείς αντλίας πρωτονίων, χημειοθεραπείες, νευροληπτικά της οικογένειας των φαινοθειαζινών (χλωροπρομαζίνη, προμεθαζίνη), αγχολυτικά (αλπραζολάμη), αντιεπιληπτικά (καρβαμαζεπίνη, λαμοτριγίνη), αντικαταθλιπτικά (ιμιπραμίνη, κλομιπραμίνη), φλουβοξαμίνη, παροξετίνη, φλουοξετίνη ή σιταλοπράμη…
Μεταξύ των τοπικών φαρμάκων, τα κυριότερα με φωτοευαισθητοποιητική δράση είναι τα αντιφλεγμονώδη τζελ, οι αντιαλλεργικές κρέμες και αυτές κατά της ακμής, χωρίς να ξεχνάμε τα απολυμαντικά με βάση τη χλωρεξιδίνη.
Μειωμένη αποδοτικότητα
Ενώ η θερμότητα μπορεί να επηρεάσει το σώμα, μπορεί επίσης να επηρεάσει τα φάρμακα και τις ιατρικές συσκευές. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τους μετρητές γλυκόζης αίματος: η παρατεταμένη έκθεση στο ηλιακό φως, οι υψηλές θερμοκρασίες (τα εύρη θερμοκρασίας που πρέπει να τηρούνται αναφέρονται στη συσκευασία και στις οδηγίες), η υγρασία ή οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας, μπορούν να επηρεάσουν την ορθή λειτουργία των ταινιών, καθώς και των ηλεκτροδίων, των διαλυμάτων ελέγχου ή της ίδιας της συσκευής.
Μην ξεχνάτε
Φάρμακα ή προϊόντα σε ημιστερεά μορφή, κάψουλες, έλαια, υπόθετα κλπ μπορεί να λιώσουν εάν αφεθούν στη ζέστη, Σημαντικό είναι, ειδικά για τα ημιστερεά, τα υπόθετα και τα έλαια, να διατηρηθούν στο ψυγείο για να μην υγροποιηθούν. Τέλος, μεγάλη προσοχή στα προϊόντα ψυγείου, δώστε αν χρειαστεί στους πελάτες σας μια μικρή παγοκύστη εάν πρόκείται να τα μεταφέρουν.
Παρά την εμβολιαστική κόπωση που παρατηρείται στον πληθυσμό τελευταία, οι φαρμακοποιοί πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή για κινητοποίηση της κοινότητας και με την κατάλληλη προσέγγιση να αντιμετωπίσουν δισταγμούς.
Είναι γεγονός ότι ο έγκαιρος και ασφαλής εμβολιασμός επέτρεψε παγκοσμίως να εξαλειφθούν θανατηφόρες ασθένειες του παρελθόντος όπως η ιλαρά, η διφθερίτιδα, οι ηπατίτιδες Α και Β, η μηνιγγίτιδα, η πολιομυελίτιδα κ.α.
Σήμερα ζούμε σε μία εποχή όπου, μέσω των εκπληκτικών αλμάτων στην φαρμακευτική έρευνα και την ιατρική, έχουμε τη δυνατότητα με ασφαλή και καινοτόμα εμβόλια και το κατάλληλο πρόγραμμα εμβολιασμού, να προστατέψουμε όλες τις ηλικιακές ομάδες, προλαμβάνοντας σοβαρές ασθένειες, προστατεύοντας το συνάνθρωπο με υποκείμενα νοσήματα και αποφορτίζοντας το Εθνικό Σύστημα Υγείας από εκατομμύρια δαπανών σε έξοδα νοσηλείας.
Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης, του Πνευμονιόκοκκου, του Τετάνου, του Κοκκύτη, του Έρπητα ζωστήρα, των Covid -19, HPV, RSV κ.α, έχει εξαιρετική συνεισφορά στην ασφαλή ανοσοποίηση.
Εσείς σαν φαρμακοποιοί που αποτελείτε προπύργια της Πρωτοβάθμιας Υγειονομικής περίθαλψης οφείλετε να προστατέψετε τον πληθυσμό, να συμβουλέψετε και να ενημερώσετε για την αναγκαιότητα του εμβολιασμού.
Ιδιαίτερη μνεία οφείλουμε να κάνουμε στον εμβολιασμό κατά του Κοκκύτη, καθώς από τις αρχές του 2024 σημειώνεται σημαντική επιδημιολογική έξαρση σε Ευρωπαϊκά κράτη και στη χώρα μας με αυξημένα κρούσματα αλλά και 2 νεογνικούς θανάτους. Ο εμβολιασμός κατά του Kοκκύτη συστήνεται από το Εθνικό μας Πρόγραμμα Εμβολιασμού σε όλους τους ενήλικες άνω των 18 ετών ανά 10ετία και στις έγκυες σε κάθε εγκυμοσύνη για την προστασία των νεογνών από την γέννηση έως την έναρξη του βρεφικού εμβολιασμού. Η εφαρμογή των εμβολιαστικών συστάσεων μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την επιδημιολογική έξαρση και τις συνέπειές της.
Τονίζουμε την ανάγκη για εμβολιασμό κατά του Πνευμονιόκοκκου για την πρόληψη της Πνευμονίας και των διεισδυτικών πνευμονικών λοιμώξεων. Η έξαρση τους είναι το χειμώνα και κατά την αρχή της άνοιξης. Ο εμβολιασμός γίνεται σε παιδιά 6 εβδομάδων έως ενηλίκους 18 ετών και σε ενηλίκους από 18 ετών και άνω με προτεραιότητα σε όσους πάσχουν από χρόνια νοσήματα.
Τέλος, επισημαίνουμε τη σημαντικότητα του εμβολιασμού κατά του ιού της Γρίπης, ο οποίος γίνεται σε ετήσια βάση και προλαμβάνει σοβαρές επιπλοκές, όπως καρδιολογικά συμβάματα, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και πνευμονίες, συμβάλλοντας παράλληλα στη συνολική μείωση της διασποράς του ιού στην κοινότητα. Σύμφωνα με τη σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα αντιγριπικά εμβόλια που θα κυκλοφορήσουν φέτος (2025-2026) συστήνεται να είναι σε τριδύναμη μορφή καθώς, βάσει της διεθνούς επιδημιολογικής επιτήρησης της Γρίπης, οι ιοί από το στέλεχος Β/Yamagata που περιέχεται στα τετραδύναμα εμβόλια δεν έχουν ανιχνευθεί στη φύση από το 2020 και μετά.
Με τις νέες κρατικές δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης που είναι σε εφαρμογή μέσω των φαρμακείων, χτίζεται η κουλτούρα της πρόληψης στην Ελλάδα.
Πλέον τα φαρμακεία έχουν το δικαίωμα διενέργειας εμβολιασμού κατά της γρίπης και του covid και δικαιωματικά ενισχύεται ο ρόλος σας στην ενημέρωση των συνανθρώπων σας και αυτών που αγαπάτε.
Ενημερώνουμε σωστά, εμβολιαζόμαστε έγκαιρα!
Με την ευγενική χορηγία

Kατευθυντήριες οδηγίες από τον ΠΟΥ για πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης και βελτίωση της υγείας των κοριτσιών
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως μεταξύ των κοριτσιών 15-19 ετών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε σήμερα νέες κατευθυντήριες οδηγίες, με στόχο την πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης και των σοβαρών σχετιζόμενων επιπλοκών στην υγεία των νεαρών κοριτσιών.
Μεταξύ άλλων στρατηγικών, οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες προτρέπουν την ταχεία δράση για τον τερματισμό των παιδικών γάμων, την επέκταση της σχολικής φοίτησης των κοριτσιών και τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες και πληροφορίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Όλοι αυτοί είναι κρίσιμοι παράγοντες για τη μείωση των πρώιμων κυήσεων μεταξύ των εφήβων σε όλο τον κόσμο.
«Οι πρώιμες εγκυμοσύνες μπορεί να έχουν σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες για τα κορίτσια και τις νεαρές γυναίκες και συχνά αντικατοπτρίζουν θεμελιώδεις ανισότητες που επηρεάζουν την ικανότητά τους να διαμορφώνουν τις σχέσεις τους και τη ζωή τους», δήλωσε η Δρ. Pascale Allotey, Διευθύντρια Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας και Έρευνας στον ΠΟΥ και στο Ειδικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανθρώπινη Αναπαραγωγή (HRP).
«Η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, επομένως, σημαίνει δημιουργία συνθηκών, όπου τα κορίτσια και οι νεαρές γυναίκες μπορούν να αναπτυχθούν – διασφαλίζοντας ότι μπορούν να παραμείνουν στο σχολείο, να προστατεύονται από τη βία και τον εξαναγκασμό, να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας που υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους και να έχουν πραγματικές επιλογές για το μέλλον τους».
Πάνω από 21 εκατομμύρια έφηβες μένουν έγκυοι, κάθε χρόνο
Αυτό, κυρίως, σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, με περίπου τις μισές από τις εγκυμοσύνες αυτές να είναι ακούσιες. Με επιπτώσεις στην εκπαίδευση, την κοινωνική σύνδεση και τις μελλοντικές προοπτικές απασχόλησης των κοριτσιών, η πρόωρη εγκυμοσύνη μπορεί να δημιουργήσει κύκλους φτώχειας μεταξύ των γενεών που είναι δύσκολο να σπάσουν. Επιφέρει, επίσης, σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων σχετικά υψηλότερων ποσοστών λοιμώξεων και πρόωρων τοκετών, καθώς και επιπλοκών από μη ασφαλείς αμβλώσεις, που συνδέονται με ιδιαίτερες προκλήσεις στην πρόσβαση σε ασφαλή και αξιοπρεπή φροντίδα.
Οι λόγοι για την πρώιμη εγκυμοσύνη είναι ποικίλοι και αλληλένδετοι, συμπεριλαμβανομένων των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων, της φτώχειας, της έλλειψης ευκαιριών και της αδυναμίας πρόσβασης σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Υπάρχει ισχυρή συσχέτιση με τους γάμους μικρών κοριτσιών: σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, 9 στις 10 γεννήσεις από έφηβες μητέρες πραγματοποιούνται μεταξύ κοριτσιών που παντρεύτηκαν πριν από την ηλικία των 18 ετών.
Οι σημερινές κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ συνιστούν ολιστικές προσπάθειες για την παροχή βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων στον πρόωρο γάμο, ενισχύοντας τις προοπτικές εκπαίδευσης και απασχόλησης των κοριτσιών. Εάν όλα τα κορίτσια τελείωναν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, υπολογίζεται ότι τα δύο τρίτα των παιδικών γάμων θα αποτρέπονταν.
Για τα κορίτσια που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο, η κατευθυντήρια οδηγία συνιστά την εξέταση κινήτρων για την υποστήριξη της ολοκλήρωσης της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπως στοχευμένα προγράμματα υποτροφιών.
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν, επίσης, νόμους για την απαγόρευση του γάμου κάτω των 18 ετών, σύμφωνα με τα πρότυπα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη συμμετοχή της κοινότητας για την αποτροπή της πρακτικής αυτής.
«Ο πρόωρος γάμος αρνείται στα κορίτσια την παιδική τους ηλικία και έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία τους», δήλωσε η Δρ. Sheri Bastien, υπεύθυνη για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των εφήβων στον ΠΟΥ. «Η εκπαίδευση είναι κρίσιμη για να αλλάξει το μέλλον των νεαρών κοριτσιών, ενώ δίνει τη δυνατότητα στους εφήβους –τόσο αγόρια όσο και κορίτσια– να κατανοήσουν τη συναίνεση, να αντιμετωπίζουν υπεύθυνα την υγεία τους και να αμφισβητήσουν τις μεγάλες ανισότητες των φύλων, που συνεχίζουν να οδηγούν σε υψηλά ποσοστά παιδικών γάμων και πρόωρης εγκυμοσύνης σε πολλά μέρη του κόσμου».
Οι συστάσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι έφηβοι μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, που ανταποκρίνονται στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα, συμπεριλαμβανομένων των επιλογών αντισύλληψης. Σε ορισμένες χώρες, απαιτείται η συναίνεση ενός ενήλικα για την πρόσβαση στις υπηρεσίες, γεγονός που αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην εφαρμογή των υπηρεσιών αυτών.
Οι έφηβες που μένουν έγκυοι πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής ποιότητας κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη και τη γέννηση, χωρίς στίγμα και διακρίσεις, καθώς και ασφαλή φροντίδα για τις αμβλώσεις.
Τέλος, η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι απαραίτητη τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι γνωρίζουν πού να έχουν πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες και πώς να χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους αντισύλληψης. Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις πρώιμες εγκυμοσύνες, καθυστερεί την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και βελτιώνει τις γνώσεις των εφήβων για το σώμα τους και την αναπαραγωγική τους υγεία.
Οι σημερινές κατευθυντήριες οδηγίες επικαιροποιούν μια προηγούμενη έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη της εγκυμοσύνης στην εφηβεία του 2011, και εστιάζουν ιδιαίτερα στην πρόληψη του γάμου των παιδιών και στη βελτίωση της πρόσβασης των εφήβων και της χρήσης της αντισύλληψης. Συμπληρώνουν τη σχετική καθοδήγηση του ΠΟΥ σχετικά με τις υπηρεσίες υγείας για εφήβους, την ολοκληρωμένη σεξουαλική εκπαίδευση και τη βία με βάση το φύλο.
Αν και παραμένουν σημαντικές ανισότητες, σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει σημειωθεί πρόοδος στη μείωση των εφηβικών κυήσεων και γεννήσεων:
· Το 2021, εκτιμάται ότι 1 στα 25 κορίτσια γέννησε πριν από την ηλικία των 20 ετών,
· σε σύγκριση με 1 στα 15 δύο δεκαετίες πριν.
· Σε ορισμένες χώρες, σχεδόν 1 στα 10 έφηβα κορίτσια (15-19 ετών) γεννούν κάθε χρόνο.
Περισσότερα για την επικαιροποιημένη κατευθυντήρια οδηγία του ΠΟΥ, διαθέσιμα στον σύνδεσμο:
chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/381100/9789240104105-eng.pdf
Πηγή: dailypharmanews.gr, Ρούλα Σκουρογιάννη
Ο εμβολιασμός είναι ένα σημαντικό εργαλείο που διαθέτουμε, απαραίτητο για τη μείωση της νοσηρότητας και τη θνησιμότητας από μολυσματικές ασθένειες. Ωστόσο, η απροθυμία των ασθενών να εμβολιαστούν είναι ένα συχνό φαινόμενο που ευνοεί τη μεταδοτικότητα των ασθενειών και αυξάνει τον κίνδυνο ιδιαίτερα για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου. Πώς μπορούμε να προσεγγίσουμε αυτό το θέμα στο φαρμακείο και να το επικοινωνήσουμε αποτελεσματικά;
Οι λόγοι της δυσπιστίας
Σύμφωνα με έρευνες, περίπου το 30% των Ελλήνων δεν εμπιστεύεται τα εμβόλια, λόγω ανησυχιών για κινδύνους και παρενέργειες, ειδικά τα πιο νέα εμβόλια, όπως αυτά κατά της Covid-19. Ας δούμε τους κύριους λόγους.
Προσωπικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις
Ορισμένοι άνθρωποι, ακόμη και ολόκληρες κοινότητες, εκφράζουν διστακτικότητα προς τα εμβόλια λόγω των ισχυρών θρησκευτικών τους πεποιθήσεων, που μπορεί να επηρεάσουν την απόφασή τους για το αν θα εμβολιαστούν.
Διαδικτυακή παραπληροφόρηση
Η παραπληροφόρηση σχετικά με τα εμβόλια, κύρια πηγή της οποίας αποτελούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με 70% μεγαλύτερη πιθανότητα διάδοσης, αποτελεί βασικό αίτιο της διστακτικότητας κατά του εμβολιασμού. Η ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε πληθώρα πληροφοριών στο διαδίκτυο – τεκμηριωμένων ή μη- μπορεί να εκθέσει τους ασθενείς σε θεωρίες συνωμοσίας και σε λανθασμένες πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια.
Λαϊκοί μύθοι
Ορισμένοι συνήθεις και αβάσιμοι προβληματισμοί των ασθενών που ακούμε στο φαρμακείο:
- «Πέρυσι που έκανα το εμβόλιο, για πρώτη φορά αρρώστησα πολλές φορές κατά τη διάρκεια του χειμώνα.»
- «Εγώ δεν αρρωσταίνω ποτέ. Συνεπώς, γιατί πρέπει να εμβολιαστώ;»
- «Είμαι πολύ απασχολημένος αυτή την περίοδο και δεν προλαβαίνω να «αρρωστήσω» από τυχόν παρενέργειες του εμβολίου.»
Πώς να αντιμετωπίσετε τη διστακτικότητα για εμβολιασμό;
Ενεργητική ακρόαση με ενσυναίσθηση
Ξεκινήστε ακούγοντας προσεκτικά τις ανησυχίες του ασθενούς, δείχνοντας κατανόηση χωρίς τάση κριτικής. Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε, «Καταλαβαίνω ότι ανησυχείτε για το εμβόλιο. Μπορείτε να μου πείτε ποιες είναι οι βασικές σας ανησυχίες;»
Παρέχετε ακριβείς πληροφορίες
Η επίκληση σε ακριβείς και τεκμηριωμένες επιστημονικά πληροφορίες σχετικά με τα οφέλη και την ασφάλεια των εμβολίων, διαχωρίζει τους επιστήμονες υγείας από αυτούς που διαδίδουν τους αστικούς μύθους και τις θεωρίες συνωμοσίας. Μπορείτε να αναφέρετε: «Τα εμβόλια περνούν από εκτεταμένες κλινικές δοκιμές για να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους. Για παράδειγμα, το εμβόλιο της γρίπης υπάρχει από το 1945 και έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά του εδώ και δεκαετίες, ενώ κάθε χρόνο επικαιροποιείται για τα νέα στελέχη, με σκοπό την αύξηση της αποτελεσματικότητάς του απέναντι σε νέες μεταλλάξεις.»
Καταρρίπτοντας Μύθους
Όταν αντιμετωπίζετε ανησυχίες που βασίζονται σε λανθασμένες πληροφορίες, είναι σημαντικό να τις αντιμετωπίζετε με ψυχραιμία και να παρέχετε στοιχεία για να τις αντικρούσετε. Σχετικά με το εμβόλιο mRNA της Covid-19, μπορείτε να πείτε: «Μέχρι σήμερα, κανένας επιστήμονας δεν έχει την ικανότητα να αλλάξει το DNA ενός ατόμου. Όσον αφορά τον SARS-CoV2, ορισμένα εμβόλια χρησιμοποιούν ένα θραύσμα αγγελιαφόρου RNA, το οποίο δεν διεισδύει στον πυρήνα των κυττάρων μας, όπου βρίσκεται το DNA μας.»
Αντιμετωπίστε τις ανησυχίες των ασθενών σχετικά με τις παρενέργειες
Φροντίστε να τονίσετε ότι οι περισσότερες παρενέργειες είναι ήπιες και παροδικές, όπως ο πόνος στο σημείο της ένεσης ή ο χαμηλός πυρετός. Υπενθυμίστε ότι αντιμετωπίζονται εύκολα με ξεκούραση και χρήση δισκίων παρακεταμόλης. Σχετικά με τη σύνθεση, διευκρινίστε ότι τα εμβόλια περιέχουν αδρανοποιημένα ή εξασθενημένα μέρη του ιού για την ενίσχυση της ανοσίας, χωρίς να έχουν δυνατότητα πρόκλησης της νόσου. Διευκρινήστε: «Στην περίπτωση του εμβολίου της γρίπης, περιέχει αδρανοποιημένα τμήματα του ιού που δεν μπορούν να προκαλέσουν ασθένεια, αλλά προετοιμάζουν το σώμα μας για να ανταποκριθεί αποτελεσματικά, σε περίπτωση που έρθει σε επαφή με τον ιό.»
Σεβαστείτε την απόφαση του ασθενούς
Σεβαστείτε την επιλογή του ασθενούς, ακόμα κι αν αποφασίσει να μην εμβολιαστεί. Παράλληλα, δείξτε ότι είστε διαθέσιμοι για εκείνον και πως είστε εκεί για να απαντήσετε στις ερωτήσεις που μπορεί να έχει ανά πάσα στιγμή και πως μπορείτε να επανεκτιμήσετε την απόφασή του αυτή, εάν το επιθυμεί. Με αυτόν τον τρόπο, πολύ συχνά οι ασθενείς νιώθουν κατανόηση, ασφάλεια και γίνονται δεκτικοί στην αξιολόγηση της απόφασής τους.
Βασικά σημεία επιτυχημένης επικοινωνίας
Συμμόρφωση ή προσκόλληση;
Στην εποχή μας έχουμε φύγει από το μοντέλο της αυστηρής συμμόρφωσης, όπου ο επαγγελματίας υγείας υποδείκνυε στον ασθενή την αγωγή που πρέπει να λάβει και ο αποδέκτης ακολουθούσε τις οδηγίες του. Έχουμε περάσει στο μοντέλο της «προσκόλλησης», όπου ο ασθενής έχει ενεργό ρόλο στη διαχείριση της υγείας του και οι επιλογές που του δίνονται προσαρμόζονται στον τρόπο ζωής του. Συνεπώς, η χορήγηση του εμβολίου αποτελεί μια «συμφωνία» μεταξύ επαγγελματία υγείας και ασθενή, όπου απαιτείται ο αποδέκτης του εμβολιασμού να έχει πεισθεί με επιχειρήματα για την αναγκαιότητά του.
Κάντε υπομονή
Η υπέρβαση της διστακτικότητας για εμβολιασμό απαιτεί υπομονή. Παρέχετε συνεχή υποστήριξη χωρίς να πιέζετε τον ασθενή να βιαστεί να πάρει μια γρήγορη απόφαση. Δώστε του χρόνο να σκεφτεί και να αναρωτηθεί. Διαβεβαιώστε τον πως είστε στη διάθεσή του για οποιαδήποτε ερώτηση. Επιπλέον, μπορείτε να τον παροτρύνετε να αφιερώσει όσο χρόνο χρειάζεται για να αξιολογήσει τη συζήτηση και τις συμβουλές σας, ώστε να πάρει τελικά την καλύτερη απόφαση για τον εαυτό του. Συνήθως, για να μεταπεισθεί ένας επιφυλακτικός ασθενής, απαιτούνται περισσότερες από μια επισκέψεις στο φαρμακείο.
Διαθέσιμοι πόροι
Ακόμη, μην ξεχνάτε πως μπορείτε να κατευθύνετε τον ασθενή σε αξιόπιστες πηγές, όπως ιστοσελίδες που παρέχουν τεκμηριωμένες και σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια. Για παράδειγμα, μπορείτε να παρέχετε φυλλάδια που περιγράφουν λεπτομερώς τα διαθέσιμα εμβόλια και παρέχουν επιστημονικές πληροφορίες. ‘Έτσι, μπορείτε να τα δώσετε στους ασθενείς σας ώστε να τα μελετήσουν και να σκεφτούν το θέμα του εμβολιασμού στην ηρεμία του σπιτιού τους.
Προς αποφυγή
Όταν επικοινωνείτε με έναν ασθενή που διστάζει να εμβολιαστεί, είναι πολύ σημαντικό να αποφεύγετε ορισμένες συμπεριφορές και σχόλια.
Μην παραβλέπετε τις ανησυχίες των ασθενών
Όταν ένας ασθενής εκφράζει ανησυχίες σχετικά με τον εμβολιασμό, είναι σημαντικό να τον αντιμετωπίζουμε με σεβασμό και σοβαρότητα. Μια προτιμώμενη προσέγγιση είναι να πείτε: «Καταλαβαίνω ότι μπορεί να έχετε ανησυχίες και είμαι εδώ για να σας δώσω πλήρεις πληροφορίες, ώστε να μπορείτε να πάρετε μια τεκμηριωμένη απόφαση».
Αποφύγετε τους σύνθετους επιστημονικούς όρους
Απλοποιήστε τις εξηγήσεις σας, χρησιμοποιώντας σαφή και απλή γλώσσα. Για παράδειγμα, αντί να πείτε, «Ο εμβολιασμός προκαλεί μια ανοσολογική απόκριση διεγείροντας την παραγωγή αντισωμάτων», θα μπορούσατε να πείτε, «Ο εμβολιασμός βοηθά το σώμα σας να αμυνθεί ενάντια σε ορισμένες ασθένειες, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σας σύστημα».
Περιττή η πίεση
Αποφύγετε να ασκήσετε πίεση στον ασθενή να αποδεχθεί τον εμβολιασμό, καθώς αυτό μπορεί να αυξήσει την απροθυμία του και να του δημιουργήσει ένα αίσθημα μη κατανόησης και αποξένωσης από εσάς.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΝΕΤΑΣ,Φαρμακοποιό, MSc – International Health Management
Ο εμβολιασμός όντας ένας κυρίαρχος παράγοντας προστασίας της δημόσιας υγείας έχει μειώσει δραματικά τη συχνότητα εμφάνισης αρκετών θανατηφόρων μολυσματικών ασθενειών και συνεισφέρει ουσιωδώς στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.
Η εμπιστοσύνη του κοινού και η αποδοχή των εμβολίων ειδικά την περίοδο της πανδημίας υπονομεύτηκε συστηματικά και εάν αυτό συνεχιστεί, υπάρχει κίνδυνος επανεμφάνισης ασθενειών που είχαν εκλείψει.
Δεν είναι τυχαίο ότι η αμφισβήτηση του εμβολιασμού αναγνωρίστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως μία από τις 10 κορυφαίες παγκόσμιες απειλές για την υγεία το 2019.
Ειδικά στους ενήλικες η εμβολιαστική κάλυψη ακόμα και σε χώρες υψηλού εισοδήματος παραμένει υποβέλτιστη.
Ο πνευμονιόκοκκος αποτελεί κυρίαρχο λοιμογόνο παράγοντα σε ενήλικες άνω των 65 ετών, ασθενείς με χρόνια νοσήματα (αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, διαβήτης, κάπνισμα κ.ο.κ.) και σε ανοσοκατεσταλμένους.
Προκαλεί πνευμονία αλλά και διεισδυτική νόσο (σήψη, μηνιγγίτιδα), καταστάσεις ιδιαίτερα απειλητικές για τη ζωή ενός ευάλωτου ατόμου.
Στο Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ενηλίκων το εμβολιαστικό σχήμα απλοποιείται πλέον με την διάθεση του νέου, 20δύναμου (PCV20) εμβολίου και χαρακτηρίζεται ως ένα από τα προοδευτικότερα παγκοσμίως.
Συγκεκριμένα, συνιστάται και αποζημιώνεται 100% μία (1) δόση 20δύναμου (PCV20) σε όλους >65 ετών, και σε ενήλικες 19-64 ετών με χρόνιες παθήσεις.
Σε όσους έχουν ήδη εμβολιαστεί με το 13δύναμο συζευγμένο εμβόλιο (PCV13) ή το πολυσακχαριδικό 23δύναμο, συστήνεται μια επιπλέον δόση με 20δύναμο (PCV20) ένα (1) έτος μετά τη χορήγηση του τελευταίου εμβολίου.
Στο νέο πρόγραμμα έχει αφαιρεθεί από τις συστάσεις η οδηγία για συμπληρωματική χορήγηση του 23δύναμου πολυσακχαριδικού εμβολίου, απλοποίηση που αναμένεται να αυξήσει την εμβολιαστική κάλυψη.
Ο ασθενής με παράγοντες κινδύνου δεν πρέπει να περιμένει το φθινόπωρο για να εμβολιαστεί
Τα αντιπνευμονιοκοκκικά εμβόλια κι ειδικότερα τα συζευγμένα, όπως το νεότερο 20δύναμο, επειδή προσφέρουν χρονικά μεγαλύτερη προστασία, δεν υπόκεινται στους εποχικούς περιορισμούς όπως συμβαίνει με τον αντιγριπικό εμβολιασμό.
Κατά συνέπεια, η χορήγησή τους μπορεί να δρομολογηθεί ανεξαρτήτως εποχής και πολύ δε μάλλον όταν πλέον συνωστίζονται αρκετοί εμβολιασμοί στους ενήλικες κατά τους φθινοπωρινούς μήνες και η προτεραιοποίησή τους δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση.
Πόπη Χαραμή, Φαρμακοποιός
